ในตอน1 แนะนำกันทั้งล้างทั้งเช็ดจนสะอาดเอี่ยมทั้งมือและสิ่งของแล้ว.. แล้วอย่างนี้ หน้ากากอนามัยยังจำเป็นไหม?!?? 

ณ สถานการณ์ปัจจุบันในไทย ควรสงวนการใส่หน้ากากอนามัยไว้สำหรับ
– ผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ และผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน และอื่น ๆ
– บุคลากรทางการแพทย์
– ผู้สูงอายุ สตรีมีครรภ์ เด็กเล็ก และผู้ที่ระบบภูมิคุ้มกันต่ำ อ่อนแอ ไม่สมบูรณ์ หรือบกพร่อง ย้ำอีกครั้งว่าเด็กทารก เด็กเล็ก(แรกเกิด-3ขวบ) ควรงดเว้นการพาไปที่ชุมนุมชนหากไม่จำเป็น
– ผู้ที่ทำงานที่ต้องพบปะผู้คนมากหน้าหลายตา เช่น พนักงานต้อนรับ พนักงานเสิร์ฟ แคชเชียร์ พนักงานขับรถสาธารณะ รวมถึงride-sharing/ride-hailing service พนักงานรักษาความปลอดภัย พนักงานทำความสะอาด หรือทำงานอยู่ในสถานที่ที่มีความเสี่ยงในการได้รับเชื้อสูง เช่น สนามบิน โรงแรม โรงพยาบาล และอื่น ๆ หรืออยู่ประเทศจีน หรือประเทศที่มีการแพร่ระบาดของโรคสูง

อนขอว่าอย่ากักตุนหรือกว้านซื้อหน้ากากอนามัยจนขาดตลาด เพราะหากบุคลากรทางการแพทย์มีหน้ากากใช้ไม่เพียงพอ นั่นคือความเสี่ยงเป็นอย่างยิ่งของพวกเราทุกคน

หากใส่หน้ากากอยู่ ไม่ว่าจะป่วยหรือไม่ป่วย เวลาไอ จาม สามารถไอ จามใส่ในหน้ากากได้เลย ไม่ต้องถอดหน้ากากออกมาไอ จาม เพราะจะเป็นการแพร่ละอองฝอยแก่ผู้อื่น

หากไม่ได้ใส่หน้ากาก แต่อยู่ในที่สาธารณะ ไม่ว่าจะป่วยหรือไม่ป่วย เกิดจะไอหรือจามขึ้นมา ห้ามไอหรือจามใส่มือ ให้ไอ จามใส่ข้อพับข้อศอก ทิชชู่ หรือด้านในของชุดที่สวมอยู่ได้เลย กันการแพร่ละอองฝอยแก่ผู้อื่นเช่นกัน

เวลาถอดหน้ากากอนามัยที่ใช้แล้ว ห้ามจับบริเวณด้านนอกของตัวหน้ากาก เพราะถ้ามีเชื้ออยู่ ก็จบกันล่ะจ้ะ.. ให้ถอดโดยจับที่สายคล้องเท่านั้น

ในกรณีที่หน้ากากขาดแคลนมาก และหากผู้ใส่แข็งแรงดี ไม่ใช่ผู้ป่วย และไม่ใช่ผู้ที่อยู่หรือทำงานในพื้นที่เสี่ยง แค่ใส่หน้ากากเพื่อความสบายใจ “อาจ”พออนุโลมReuse หน้ากาก โดยต้องมีหน้ากากอย่างน้อย 2 ชิ้น ชิ้นแรกหลังใช้ ให้ใช้สเปรย์แอลกอฮอล์ หรือBKC-Benzalkonium Chloride สเปรย์ด้านนอกและด้านหน้ากาก ทิ้งให้แห้ง แล้วใส่ไว้ในถุงพลาสติกเก็บไว้ วันรุ่งขึ้นใช้หน้ากากชิ้นที่สอง แล้ววันมะรืนค่อยนำหน้ากากที่อยู่ในถุงมาใช้ต่อได้ ส่วนหน้ากากชิ้นที่สองก็ฉีดทำความสะอาดด้วยสเปรย์แอลกอฮอล์ตามข้างต้น ใช้สลับกันได้หลายวัน เพื่อเป็นการช่วยกันสงวนหน้ากากไว้สำหรับผู้ที่จำเป็นข้างต้น โดยให้พิจารณาตามความเหมาะสมของระยะเวลาการใช้ การใส่ไปในสถานที่ต่าง ๆ ของแต่ละคน รวมถึงความเสี่ยงในการได้รับเชื้อ ไม่ควรใช้หน้ากากเดิมซ้ำทุกวัน ๆ ติดต่อกัน แต่หากสถานการณ์แย่ลง มีการแพร่ระบาดของโรคสูง ไม่แนะนำให้ฆ่าเชื้อแล้วใช้ใหม่ ควรทิ้งหลังใช้ และหากชำรุด โปรดทิ้งหลังใช้เช่นกัน 

หน้ากากที่บาง ไม่ได้คุณภาพ ชำรุดแล้ว ยางย้วย หรือใส่ไม่ครอบจมูก-ปาก กองไว้ที่คาง ใส่ไปก็ไร้ประโยชน์ อย่าไปเปลืองตังเปล่า ๆ ปลี้ ๆ

อย่างไรก็ดี ต้องไม่ลืมว่ากรุงเทพ และในอีกหลาย ๆ จังหวัดนั้น ยังมีปัญหาฝุ่น PM2.5 อยู่
การใช้หน้ากากN95 นั้น เหมือนยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว คือกันฝุ่นPM2.5 ได้ และอาจกันไวรัสได้ระดับหนึ่ง
แต่ต้องไม่ลืมว่าต้องใส่และถอดอย่างถูกวิธี จึงจะได้ผล 

หน้ากากN95 ไม่เหมาะกับเด็กเล็ก ผู้มีหนวดเคราหรือขนบนใบหน้าหาก (เพราะทำให้หน้ากากไม่แนบชิดกับใบหน้า มีช่องว่างให้ฝุ่น ไวรัสและอนุภาคเข้าได้) ไม่แนะนำสำหรับสตรีมีครรภ์ ผู้ป่วยโรคปอดและทางเดินหายใจ รวมถึงไม่ควรใส่ออกกำลังกาย เช่น วิ่งหรือปั่นจักรยาน เพราะทำให้หายใจลำบาก

และต้องไม่ลืมว่าหน้ากากN95 นั้น ไม่ทนไอน้ำมัน และถึงแม้จะใส่และถอดอย่างถูกวิธี ก็กันฝุ่นPM2.5 เชื้อจุลชีพ และอนุภาคที่มีขนาด0.3ไมครอนขึ้นไป ได้เพียงไม่ต่ำกว่า95% เท่านั้น ถึงต่อให้เป็นหน้ากากN100 หรือแม้แต่P100 ก็กันไม่100% นะจ๊ะ แค่99.97%จ้ะ อย่าประมาทเนอะ

ทั้งนี้ ไม่แนะนำให้ไปแสวงหาหน้ากาก N100/P100 มาใช้ เพราะจะหายใจยากและลำบากกว่าN95มาก ใครที่ใส่N95 แล้วโอ้ย ชิล สบายมาก หายใจสะดวก.. ขอแสดงความเสียใจด้วย แสดงว่าคุณใส่ผิดวิธี -_-

และไม่ว่าจะหน้ากากแบบใด ควรอยู่ในบรรจุภัณฑ์ที่สะอาด

ย้ำอีกครั้งว่าต่อให้หน้ากากดีแค่ไหน แต่ถ้าใส่ผิดวิธี และไม่รักษาสุขอนามัยของมือ.. ก็เกมล่ะจ้ะ 
เข้าใจตรงกันแล้วเนอะ ในเรื่องของการใช้และใส่หน้ากากอนามัย =)

หากพบคนในครอบครัวป่วยและต้องสงสัยว่าติดเชื้อไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 โรคCOVID-19 หรือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจอื่น ๆ ควรทำดังนี้ 
– ทำแบบคัดกรองสำหรับผู้สงสัยโรคไวรัสโคโรนา​ 19 (COVID-19) มีทั้งภาษาไทย-อังกฤษ-จีน หากเข้าข่าย แจ้งทางการที่สายด่วน1422  
http://sescimande.net/Self-Screening
– แยกอย่างไร ว่าเป็นหวัดธรรมดาสามัญ หรือไข้หวัดใหญ่ หรือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจอื่น ๆ 
ถ้าหวัดธรรมดา : มักไข้ต่ำหรือไม่มีไข้ ไม่เพลียหรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อมาก ไม่หายใจลำบากหรือหอบเหนื่อย อาจมีน้ำมูก ไอ เจ็บคอ 
ถ้าโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ ไข้หวัดใหญ่ SARS MERS COVID-19 : มักมีไข้สูง เพลีย ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อมาก  หายใจลำบาก ติดขัด หรือหอบเหนื่อย อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ 
– แยกผู้ป่วยออกมาในห้องที่อากาศถ่ายเทสะดวก และให้ผู้ป่วยหยุดพักอยู่บ้าน ไม่ต้องไปเรียน/ทำงาน หรือไปในที่สาธารณะ
– หากมีสมาชิกหลายคนในครอบครัว ให้มอบหมายคนใดคนหนึ่งในบ้านที่สุขภาพดีเป็นผู้ดูแลผู้ป่วย และอย่าเพิ่งให้ใครเยี่ยม เพื่อลดการติดเชื้อเพิ่ม
– แยกข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ ของผู้ป่วยออกมา เช่น จานชาม ช้อนส้อม แก้วน้ำ แปรงสีฟัน ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว ผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน และอื่น ๆ รวมถึงแยกทำความสะอาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อและ/หรือน้ำร้อน
– ให้ผู้ป่วยใส่-ถอดหน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธี หมั่นเปลี่ยนทุกวัน
– ทำความสะอาดบริเวณอาบน้ำ อ่างล้างหน้า โถสุขภัณฑ์ทุกครั้งหลังผู้ป่วยใช้ หรือหลังจากเทสิ่งปฏิกูลจากกระโถนผู้ป่วยลงชักโครก อย่าลืมปิดฝาชักโครกก่อนกดชักโครกทุกครั้ง เพื่อกันการแพร่กระจายของของเสียและเชื้อโรค (ข้อนี้จริง ๆ แล้วถึงไม่ป่วยก็ควรทำให้เป็นนิสัยนะ พลีสสส)
– แยกทิ้งขยะของผู้ป่วย เช่น หน้ากากอนามัย ทิชชู่ใช้แล้ว เศษอาหารที่รับประทานเหลือ และอื่น ๆ

ส่วนผู้ดูแลผู้ป่วยควรใส่-ถอดหน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธี เปลี่ยนหน้ากากทุกวัน และล้างมืออย่างถูกวิธีทุกครั้งหลังเข้า-ออกห้องผู้ป่วย
เวลาทำความสะอาดข้าวของเครื่องใช้ของผู้ป่วย เช่น จาน ชาม ให้ใส่ถุงมือทุกครั้ง และรักษาความสะอาดเป็นอย่างยิ่ง
หากต้องสัมผัสกับสารคัดหลั่ง สิ่งปฏิกูลของผู้ป่วย ให้ใส่ถุงมือทุกครั้ง และรักษาความสะอาดเป็นอย่างยิ่ง

วิธีที่กล่าวมานี้ ใช้ดูแลผู้ป่วยหวัด หวัดเล็กหวัดใหญ่ หวัดมากหวัดน้อย SARS MERS โรคติดเชื้อทางเดินหายใจใด ๆ ได้ทั้งหมด ไม่เฉพาะแต่ COVID-19 เป็นหลักปฏิบัติเพื่อสุขอนามัยของผู้ป่วยและทุกคนในบ้าน จะได้ไม่แพร่เชื้อต่อกันจ้ะ

สำหรับผู้ที่อยู่อาศัยหรือทำงานในพื้นที่เสี่ยง ต้องคลุกคลีกับปู้ป่วย และ/หรือประเทศที่มีการแพร่ระบาดไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 โรคCOVID-19 สูง แนะนำวิธีปฏิบัติเพิ่มเติม นอกเหนือจากที่แนะนำไปข้างต้นในเรื่องของการใส่-ถอดหน้ากากให้ถูกวิธี ไม่นำมือมาล้วง-แคะ-แกะ-เกา-ขยี้-สัมผัสตา จมูก ปาก ล้างมือด้วยน้ำเปล่าและสบู่.. แล้ว ควรจะ..
– ระวังสุขอนามัยในการใช้ห้องน้ำสาธารณะร่วมกันเป็นอย่างมาก หลีกเลี่ยงการใช้ผ้าเช็ดมือและเครื่องเป่ามือในห้องน้ำสาธารณะ 
– กินอาหารที่ปรุงสุกใหม่ ร้อนและสะอาด ไม่วางผึ่งแดดผึ่งลมไว้ในที่สาธารณะ พื้นที่เปิดหรือข้างถนนข้างทาง รวมถึงหาบเร่แผงลอย ไม่ปรุงทิ้งไว้นานแล้วหรือผ่านการหยิบจับมาหลายมือ ซึ่งอาจมีการปนเปื้อนของเชื้อได้
– ไม่กินอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ โดยเฉพาะประเภทเนื้อสัตว์ หรือปรุงจากสัตว์หายาก เปิบพิสดารต่าง ๆ
พกน้ำยาฆ่าเชื้อหรือสบู่เหลวไปเอง ไม่ใช้ของสาธารณะ  (ไม่อยากนอยด์ ไม่แนะนำให้คลิ้กอ่าน)
– พกอุปกรณ์รับประทานอาหารและหลอดไปเอง ไม่ใช้ของสาธารณะ ตามร้านอาหาร หรือตามศูนย์อาหาร
– พกปากกาและของใช้ส่วนตัวอื่น ๆ ไปเอง ไม่ใช้ของสาธารณะ
– เปลี่ยนเสื้อผ้า อาบน้ำ สระผมทุกครั้งเมื่อกลับถึงที่พักหลังไปข้างนอก
– หมั่นรักษาสุขอนามัยในบ้าน รวมถึงของสัตว์เลี้ยงด้วย หากมี
– ล้างมือให้สะอาดทั้งก่อนและหลังหยิบจับของสด วัตถุดิบในการประกอบอาหาร โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ดิบ รวมถึงไข่ไก่ 
– ล้างมือให้สะอาดทั้งก่อนและหลังรับประทานอาหาร เข้าห้องน้ำ อาบน้ำ และดูแลสุขอนามัยอื่น ๆ ใด ๆ ของร่างกาย
– ล้างมือให้สะอาดหลังดูแลสวน ต้นไม้ รวมถึงสัตว์เลี้ยงและมูล อย่าเดินเท้าเปล่าบนดินหญ้า อย่าพึ่งมารักสายลมแสงแดดตอนนี้..
– หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะในฟาร์มหรือสัตว์ป่า สัตว์จรจัด สัตว์ข้างทาง
– เลี่ยงสถานที่แออัด ชุมนุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถานที่ที่เราไม่สามารถจัดการและมั่นใจในความสะอาดได้ เช่น บ้านบอล สวนสนุก สวนน้ำ สระว่ายน้ำ คอนเสิร์ต สนามกีฬา ควรงดเว้นไปก่อน

คำถามอื่น ๆ ใด ๆ
สั่งของออนไลน์จากจีน กลัวจัง จะติดเชื้อไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 ไหม
– ปลอดภัยจ้ะ ไม่ลืมเนอะว่าไวรัสนี้ใจเสาะ ตายง่ายเมื่ออยู่นอกร่างกายHost 
กลั้วปากด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ช่วยป้องกันไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 ไหม
– ไม่มีหลักฐานว่าช่วยป้องกันไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019
ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ ช่วยป้องกันไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 ไหม
– ไม่มีหลักฐานว่าช่วยป้องกันไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019
สมุนไพร วิตามินอะไรต่าง ๆ ช่วยป้องกันไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 ไหม
– ไม่มีหลักฐานว่าช่วยป้องกันไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019
(แถม) กลัวไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อจุลชีพต่าง ๆ มาก อาบน้ำด้วยน้ำผสมแอลกอฮอล์ น้ำยา/สบู่เหลวที่มีChlorhexidine Gluconate หรือสารฆ่าเชื้ออื่น ๆ ทุกวันซะเลยดีไหม
– เย็นไว้โยม การทำเช่นนั้นนอกจากจะเปล่าประโยชน์แล้ว ยังมีโทษทำให้ระบบนิเวศของเชื้อจุลชีพประจำถิ่นพังทลายอีกด้วย อย่าลืมว่าทุกอย่างต้องมีทางสายกลางจ้ะ
(แถม) สเปรย์กันฝุ่นและไวรัส สร้อยประจุลบต่าง ๆ ช่วยป้องกันฝุ่นPM2.5 หรือไวรัสต่าง ๆ ได้ไหม
ตามนี้ นี้ นี้ นี้ และนี้

สรุปของสรุป
ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019โรคCOVID-19 ติดง่าย-หายได้-ตายยาก
– คนไม่เสี่ยง-ไม่เจ็บ-ไม่ป่วย หน้ากากใส่ให้ดี ล้างมือถูกวิธีสำคัญที่สุด
– การทำความสะอาดมือด้วยเจลหรือสเปรย์แอลกอฮอล์ ไม่สามารถทดแทนการล้างมือด้วยน้ำเปล่าและสบู่อย่างถูกวิธีได้ทั้งหมด  
– การล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดอย่างถูกวิธี คือการฟอกมือและนิ้ว รวมถึงบริเวณซอกนิ้ว ง่ามนิ้ว ปลายนิ้ว ซอกเล็บ นิ้วหัวแม่มือ และข้อมือ ด้วยสบู่อย่างน้อย20วินาที
– หมั่นรักษาความสะอาดของมือ นิ้ว และข้าวของเครื่องใช้อยู่เสมอ แม้หลังล้างมืออย่างถูกวิธีแล้ว หากเราอยู่ที่สาธารณะ ต้องสัมผัสหยิบจับหรือพบผู้คนมากหน้าหลายตา ก็สามารถรับเชื้อผ่านทางการสัมผัสได้อีกอยู่เสมอ

ตระหนัก อย่าตระหนก มีสติ 
รักษาสุขอนามัยของร่างกาย ข้าวของเครื่องใช้ทั้งส่วนตัวและส่วนรวม
นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
ไม่ลืมฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่
แค่นี้ก็จะห่างไกลโรคCOVID-19 รวมถึงไข้หวัดใหญ่ และโรคติดต่อทางDroplet อื่น ๆ แล้วจ้ะ

ขอให้สุขภาพแข็งแรงทั้งครอบครัว ห่างไกลความป่วยไข้เทอญ
บทความนี้ ผ่านการตรวจทานของแพทย์เฉพาะทางโรคติดเชื้อ Spartan Doctor และนักเคมีนามกระเดื่องเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขอขอบคุณมา ณ ที่นี้
ติดตามว่านน้ำได้ที่ https://www.facebook.com/wannamdotcom/ พบกันใหม่บล็อกหน้า สวัสดีค่ะ

อ่านเพิ่มเติม+อ้างอิง
การป้องกันและควบคุมการแพร่กระจายเชื้อในโรงพยาบาล (Isolation precautions)
แนวปฏิบัติการทำความสะอาดมือสำหรับบุคลากรสุขภาพในโรงพยาบาล
แอลกอฮอล์เพื่อการสาธารณสุข
ผลิตภัณฑ์เจลล้างมือ
WHO-Novel coronavirus (2019-nCoV)
WHO-Guidelines on Hand Hygiene in Health Care
WHO-recommended handrub formulations
CDC-2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)
CDC-Hand Hygiene Guidance
CDC-Handwashing: Clean Hands Save Lives
Updated Novel Coronavirus information for JHU
Coronavirus: Should you wear a mask?
Singapore doctor says people who are obese should wear masks and masks can be worn for more than a day